Log in

Taki jeden dzień

Po pewnym letnim spowolnieniu faktem stało się tak wielkie przyspieszenie, że niemal nie do uwierzenia jest, ile może się wydarzyć w jeden dzień. Taki właśnie był poniedziałek. Takie dni pokazują, czym jest de facto mniejszość niemiecka, skoro już rankiem wymaga ona rozmowy z berlińskim ministerstwem, a krótko potem na kilka godzin łączy się ze sobą osiem osób z: Opola, Gliwic, Raciborza, Legnicy, Wejherowa, Koszalina, by zajmować się korespondencją z ministerstwami w Warszawie, z episkopatami Polski i Niemiec, ekshumacją masowego grobu w Potulicach, przyszłorocznym festiwalem Kultury Mniejszości Niemieckiej, dodatkiem HEIMAT w opolskim NTO po zmianie właściciela, odpowiedziami niemieckich partii politycznych kandydujących do Bundestagu na postawione przez VdG pytania i wieloma innymi tematami.

Późnym popołudniem z przyjemnością, jako przewodniczący AGDM, mogłem przywitać polityków, którzy dzisiaj zgodzili się wziąć udział w debacie FUEN poświęconej mniejszościom niemieckim w Europie, a było ich aż sześcioro, reprezentujących tyleż partii. W samej debacie Vladimir Ham z Chorwacji przypomniał, że AGDM swoją rezolucją przed dwoma laty zwracała uwagę na zbyt małe środki, jakie Niemcy w sumie przeznaczają na mieszkające w Europie mniejszości niemieckie, przy czym nie chodziło nam tylko o zwiększenie tych środków, ale także o możliwość otwarcia nowych kierunków wsparcia. Zwłaszcza związanych z oświatą. Oczywiście wtedy nie było jeszcze kosztów spowodowanych pandemią, dlatego dzisiejsze odpowiedzi pozwalają być umiarkowanie zadowolonym, jeśli wynika z nich, że pomimo kosztów żadna partia nie wyznaje zasady, że te środki należałoby zredukować. Szansa na ich zwiększenie jeśli była, to raczej ukryta w odpowiedziach.

Mnie osobiście najbardziej ucieszyła odpowiedź na postulat również już przeze mnie wcześniej podpisany i skierowany do Bundestagu, by powołać gremium parlamentarne, które wraz z przedstawicielami AGDM i samych mniejszości niemieckich w sposób stały zajmowałoby się tą tematyką. Szczera odpowiedź, że takie stałe gremium niczego nie zdziała poza przegadywaniem tematu, mogłaby zrazić, gdyby nie fakt, że politycy zgodzili się co do tego, że lepszą drogą jest istotne wzmocnienie pozycji Federalnego Pełnomocnika ds. Mniejszości Narodowych oraz przyjęcie zasady stałych konsultacji z mniejszościami niemieckimi w kręgu ponadpartyjnym i łączącym różne komisje Bundestagu.

Wydaje się, że osiągnięto konsensus, o którym po wyborach nie omieszkamy przypomnieć. Kiedy więc wieczorem zajmowałem się najważniejszym z moich obowiązków, czyli byciem z wnukami, miałem jednak satysfakcję z minionego dnia.

Bernard Gaida

  • Dział: Blogi

"Chciałbym wyrazić pragnienie, by zapewnić bardziej aktywne wsparcie waszym niemieckim rodakom" - Bernard Gaida w Bundestagu

W poniedziałek, 17 maja 2021 r., Bernard Gaida, rzecznik Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckiej (AGDM), wygłosił w niemieckim Bundestagu przemówienie nawiązujące do rezolucji w sprawie perspektyw mniejszości niemieckich, przyjętej przez AGDM na początku listopada 2019 r. W swoim przemówieniu Bernard Gaida odniósł się do sytuacji kulturowej i językowej społeczności niemieckich w Europie oraz zaapelował o dalsze wsparcie ich działalności i o zwiększenie środków finansowych z budżetu Republiki Federalnej Niemiec, przeznaczonych na ich zachowanie i utrzymanie.

Fragmenty przemówienia przedstawiamy poniżej:

W większości krajów Europy Wschodniej i Azji Środkowej mniejszości niemieckie były wyłączone z zasad państwa demokratycznego aż do przełomu lat 80. i 90. Znalazło to odzwierciedlenie w braku prawnego uznania całej społeczności niemieckiej, co uniemożliwiło działalność instytucjonalną i często wiązało się z dyskryminacją kulturową i językową. W dziesięcioleciach po II wojnie światowej sytuacja ta doprowadziła do migracji setek tysięcy Niemców z ich małych ojczyzn do Niemiec oraz, zarówno przymusowej, jak i nieświadomej asymilacji pozostałych społeczności. Jedną z konsekwencji jest to, że członkowie mniejszości niemieckiej w dzisiejszych czasach często nie mają wystarczającej znajomości języka niemieckiego, a zatem brakuje im jednego z najważniejszych nośników tożsamości – języka. Wraz z obawą przed publicznym wyznawaniem niemieckiej tożsamości mamy obecnie do czynienia z bardzo niestabilną sytuacją niemieckiej tożsamości w Europie Wschodniej i Azji Środkowej. (...)

Jednocześnie jednak chcielibyśmy zwrócić uwagę, że postrzegamy siebie zarówno jako lojalnych obywateli naszych krajów, jak i jako część niemieckiego narodu kulturowego. W tym celu chcemy być postrzegani przez Niemcy nie tylko przez pryzmat konsekwencji wojny, ale także jako rodacy, którzy w celu wzmocnienia swojej tożsamości potrzebują więzi z kulturą niemiecką. (...)

W wielu krajach, w których żyjemy, nadal nie stworzono publicznych systemów edukacji mniejszości, które mogłyby umożliwić nam skuteczne przerwanie procesu utraty czy też odbudowanie roli języka niemieckiego w życiu społecznym i rodzinnym. Co więcej, proces przekazywania tożsamości jest nadal osłabiony ze względu na częsty brak wsparcia w postaci instytucji kulturalnych. Programy i projekty, które przyczyniają się do upowszechniania współczesnej kultury niemieckiej i przekazywania współczesnego wizerunku Niemiec za granicą mają charakter elitarny, koncentrują się na dużych miastach i często nie docierają do regionów zamieszkanych przez mniejszość niemiecką. (...)

Apelujemy o zwiększenie wsparcia finansowego przede wszystkim dlatego, że widzimy nowe możliwości rozwoju naszych społeczności. W tym miejscu chciałbym wyrazić moje pragnienie, aby zapewnić bardziej aktywne wsparcie waszym niemieckim rodakom w Europie i byłym Związku Radzieckim (…), którzy kryją ważną „miękką siłę” w sensie kulturalnym, dyplomatycznym i integracyjnym, oraz aby odpowiednio je wyposażyć finansowo.

Bernard Gaida
Rzecznik Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckich (AGDM) w FUEN

Berlin, 17. Mai 2021. Sitzung des Unterausschusses Auswärtige Kultur- und Bildungspolitik im deutschen Bundestag / Berlin, 17 maja 2021. Posiedzenie Departamentu ds. zagranicznej polityki kulturalnej i oświatowej w niemieckim Bundestagu.  Berlin, 17. Mai 2021. Sitzung des Unterausschusses Auswärtige Kultur- und Bildungspolitik im deutschen Bundestag / Berlin, 17 maja 2021. Posiedzenie Departamentu ds. zagranicznej polityki kulturalnej i oświatowej w niemieckim Bundestagu.  Berlin, 17. Mai 2021. Sitzung des Unterausschusses Auswärtige Kultur- und Bildungspolitik im deutschen Bundestag / Berlin, 17 maja 2021. Posiedzenie Departamentu ds. zagranicznej polityki kulturalnej i oświatowej w niemieckim Bundestagu.

Z pełną treścią przemówienia (tekst w j. niemieckim) można się zapoznać poniżej: 

Rezolucja AGDM (tekst w j. niemieckim):

„In zwei Welten“ - wystawa online o grupach mniejszości niemieckiej

„In zwei Welten – Deutsche Minderheiten stellen sich vor“ to objazdowa wystawa Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckich (AGDM) w Federalistycznej Unii Europejskich Grup Narodowościowych (FUEN). Pokazuje pochodzenie i tradycje, a także bieżącą działalność stowarzyszeń niemieckich grup etnicznych za granicą.

Od 2017 r. do początku 2020 r. wystawa objechała Niemcy, Europę i świat. W chwili obecnej, z powodu pandemii koronawirusa, prezentowanie wystawy w różnych miejscach zostało wstrzymane.

Z tego powodu AGDM postanowiło przestawić się na formę cyfrową. Umożliwiło to finansowanie z Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Budownictwa i Ojczyzny na podstawie rezolucji Niemieckiego Bundestagu.

Wystawa przedstawia podobieństwa, ale także różnice między mniejszościami niemieckimi z 25 krajów i zajmuje się ważnymi tematami tworzenia ich tożsamości. Wystawa w imponujący sposób prezentuje pochodzenie i tradycje, przeszłość, teraźniejszość i pełne kolorów życie stowarzyszeniowe mniejszości.

Co ciekawe, do treści wystawy w wersji online mogą być dodawane nowe artykuły! 

Odkryj online 25 krajów, w których mieszkają Niemcy i dowiedz się więcej o języku, religiach, tradycjach i dziedzictwie kulturowym.

Tekst: AGDM
Wystawa online: https://in2welten-agdm.fuen.org/

AGDM in der FUEN - Aufruf der Beauftragten der Länder

In diesen Tagen erinnert sich Europa an das Ende des Zweiten Weltkriegs und gedenkt in Stille der unzähligen Opfer des schrecklichen Weltkriegs. Die Arbeitsgemeinschaft Deutscher Minderheiten (AGDM) schließt sich dem Aufruf der Landesbeauftragten für Aussiedler, Spätaussiedler und Vertriebene zur Stärkung der Erinnerungskultur bezogen auf Flucht und Vertreibung der Deutschen aus dem europäischen Osten nach dem Zweiten Weltkrieg an.

Gleichzeitig möchte die AGDM an das Leiden der heimatverbliebenen Deutschen, die heutigen deutschen Minderheiten, in den Ländern Mittel- und Osteuropas sowie in der ehemaligen Sowjetunion erinnern, damit auch deren tragische Schicksale in der Nachkriegszeit nicht länger unbeachtet bleiben und ihre Bemühungen zur Aufrechterhaltung der deutschen Sprache, Kultur und Tradition damals sowie auch heute, den verdienten Platz in der Erinnerungskultur in Deutschland bekommen.

Die AGDM verweist in diesem Zusammenhang auch auf die Resolution, die sie im Zuge der AGDM Jahrestagung 2019 in Berlin verabschiedet haben. ("Resolution zum 75. Jahrestag des Endes des 2. Weltkrieges")

doc eWr9DzTr AGDM Resolution 75Jahre 2 1doc eWr9DzTr AGDM Resolution 75Jahre 2 2

 

Link zu den vollständigen Aufruf der AGDM:

Link zu den Aufruf der Beauftragten der Länder:

 

Quelle: AGDM in FUEN

Język bastionem tożsamości

Jesień jest zawsze miesiącem, w którym dużo się dzieje wokół planowania. Zarówno w obrębie społeczności niemieckiej w Polsce, którą reprezentuje VdG, jak i w obrębie międzynarodowej współpracy mniejszości niemieckich, którą realizujemy w obrębie Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckich (AGDM). Będąc na czele obydwu tych organizacji, biorę udział w tych pracach. Nasze możliwości z kolei bazują w większości na dotacjach otrzymywanych od państwowych instytucji, zarówno niemieckich, jak i polskich. Są też oparte na celach, jakie wytyczają sobie Niemcy w Polsce i innych krajach statutami swoich organizacji, krótkookresowymi strategiami czy planami.

Najczęściej jesteśmy dobrze zorganizowani więc i planowanie jest możliwe. Czy jednak zawsze, planując działania roczne, myślimy o celach strategicznych? Z analizy planowanych działań tak w Polsce, jak i w innych krajach przebija coraz bardziej świadomość wagi pracy z młodymi ludźmi i świadomość, że im mniej pośród nas ludzi sprzed 1945 roku, tym bardziej ważności nabiera sprawa języka niemieckiego. Wydaje się, że w Europie, gdzie ceni się wielokulturowość i wielojęzyczność jako spoiwo wspólnoty, a także prawa mniejszości narodowych jako element praw człowieka, powinno się to realizować poprzez szkołę. Tymczasem będąc w Krzyżowej na obchodach 30. rocznicy Mszy Pojednania, przypomniałem sobie, że jeden z transparentów ponad głowami nas tam wtedy zgromadzonych brzmiał: „Żądamy niemieckich szkół” (Wir fordern deutsche Schulen). Smutna była refleksja, że po upływie 30 lat moglibyśmy tam stanąć z tym samym hasłem.

Tymczasem wiemy z Rumunii czy w zakresie polskich szkół z Litwy, że to jest możliwe i niezależne od statusu materialnego państwa, ale od woli politycznej. Od polityków, którzy ostatnio konsekwentnie redukują ilość godzin języka niemieckiego w polskich szkołach podstawowych. Dlatego nic nie zastąpi własnego wysiłku naszych organizacji i samych rodzin. Oraz pomocy Niemiec, które na szczęście po ostatnim posiedzeniu polsko-niemieckiego okrągłego stołu i wycofaniu się rządu RP z realizacji złożonych tam obietnic oświatowych postanowiły ten wysiłek wesprzeć. Skoro bowiem szkole się nie pozwala odpowiednio do potrzeb przeciwdziałać dalszej utracie języka ojczystego przez dzieci ze śląskich, mazurskich czy warmińskich rodzin, to ogromnym wysiłkiem trzeba to czynić w trybie pozaszkolnym.

I będziemy to czynić. Wymaga to jednak nie tylko realnej oferty, ale także świadomości i woli uczynienia z języka niemieckiego bastionu tożsamości osobistej, rodzinnej czy regionalnej u tysięcy z nas. Woli sięgania po każdą możliwość na drodze nauki języka i niemieckiej kultury.

Bernard Gaida

  • Dział: Blogi

Bernard Gaida ponownie wybrany na Przewodniczącego Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckich (AGDM)!

5 listopada 2019 r., w ramach 28. Posiedzenia Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckich w Europie przy FUEN w Berlinie, p. Bernard Gaida został ponownie wybrany na Przewodniczącego Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckich w Europie. Kadencja Przewodniczącego AGDM trwa 3 lata. 

Więcej informacji znajdziecie Państwo na stronie:

http://wochenblatt.pl/bernard-gaida-wiedergewahlt/?fbclid=IwAR0hWq9U0ZciuwvF0HJSEur4ZJQtVWyCtKHtnQAUV_eEsy_POjDu3bntrZQ

Pierwsza Konferencja Młodzieży AGDM w Danii

W dniach 4-7 kwietania 2019 roku odbywasię Konferencja Młodzieżowa Grupy Roboczej Mniejszości Niemieckiej (AGDM) w ośrodku Knivsbjerg w Danii. Ponad 15-stu przedstawicieli/ przedstawicielek i koordynatorów/koordynatorek członków organizacji AGDM ds. młodzieży bierze udział w konferencji, w tym z Serbii, Węgier, Mołdawii, Rumunii, Gruzji, Chorwacji, Polski, Słowacji, Ukrainy, Litwy, Łotwy, Czech i Rosji. Podczas konferencji opracowane zostaną nowe metody pracy z młodzieżą mniejszości niemeickiej.

Mniejszość niemiecka w Polsce jest reprezentowana przez Beatę Sordon, pełnomocnika Związku ds. młodzieży (VdG) oraz przez Katrin Koschny, przewodniczącą Związku Młodzieży Mniejszości Niemieckiej (BJDM). W programie przewidzana jest wizyta w domu mniejszości niemieckiej w Danii, Związku Niemców Szlezwiku w Holsztynie, zarówno wybory koordynatora/-rki ds. młodziezy Grupy Roczoczej Mniejszości Niemieckiej. Ponadto uczestnicy zwiedzą niemieckie gimnazjum w mieście Aabenraa i tutejszą redakcję. Zostaną omówione również nowe plany i perspektywy pracy z młodzieżą mniejszosci nimieckiej.

Jest to pierwsza Konferencja Młodzieżowa, która powstała dzięki wsparciu Federalnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Niemiec.

 

Subskrybuj to źródło RSS