Log in

Radosne i tragiczne rocznice

Radosne i tragiczne rocznice Pixabay.com

Początek maja jak co roku obfituje w rocznice. Ich nawał jest tak wielki, że niektórzy się w nich wręcz gubią. O jednych zapomnieli, z innymi przesadzili, a jeszcze innych przynajmniej nie przemyśleli. Połączmy tylko dwie z nich.

Wielu zapomniało o 1 maja jako kolejnej rocznicy rozszerzenia UE, którego jednym z beneficjentów stał się Śląsk. 16 lat temu wszystkie części Śląska wraz z krajami, pomiędzy które został podzielony, znalazły się w jednej wspólnocie. Granice państwowe nie zniknęły, ale w strefie Schengen zniknęła ich opresyjność. Tego dnia warto się było wsłuchać w dwa cytaty z Deklaracji Schumana, który powstanie Wspólnoty Węgla i Stali uznał za pierwszy etap powstawania Federacji Europejskiej. Ta droga trwa już długo, a jej sens się potwierdził. Schuman mówił: „nie było Europy, mieliśmy wojnę”. Sprawdziło się, że samo budowanie wspólnoty dało już kilkadziesiąt lat pokoju.

Warto hamulcowym procesu integracji i piewcom wyższości ciasnego interesu narodowego nad wspólnotowym o tym przypominać. Ale krytykom przypominać też o tym, że „Europa nie powstanie od razu ani w całości”. Powstawanie Europy jest przezwyciężaniem wielu podziałów, takich jak ten na Śląsku z 1921 roku. One zawsze były zawinione. Gdy jeszcze niektórzy nadal bezrefleksyjnie czczą bohaterów rzekomego „zrywu ludu śląskiego”, powinni to już weryfikować współczesnymi pracami polskich historyków, którzy odważnie głoszą już tezę, że spojrzenie na powstania, a zwłaszcza na III powstanie powinno ulec zmianie. Prof. Kaczmarek nazywa je nieznaną „wojną polsko-niemiecką”, a teza, że to raczej polskie powstanie na Śląsku niż powstanie śląskie, nie jest mu obca. Elity powstańcze ze Śląska od dawna potajemnie otrzymywały żołd z Polski. Obok akcji dyplomatycznej była to ogromna akcja polskiego wywiadu wojskowego, której efektem był przerzut na Śląsk polskich sił zbrojnych (wbrew międzynarodowym regulacjom), uzbrojenia, sił dowódczych, a wszystko to zakamuflowane bratobójczym udziałem samych Ślązaków.

Miałem swój udział w tym, że w czasie swego pobytu na Górze św. Anny prezydent Komorowski oddał cześć także niemieckim Ślązakom, którzy bronili tej góry i Śląska, uznając ich prawo do obrony i do marzenia, by pozostała w Niemczech. Dlatego dziś z perspektywy jednoczącej się Europy nie można po staremu czcić pamięci walk o Śląsk sprzed stu lat. Na Annabergu obecny pomnik stoi na miejscu wysadzonego po wojnie mauzoleum na cześć niemieckich obrońców tej góry. Oby kiedyś z tych dwóch pomników powstał jeden, upamiętniający wszystkich poległych, których politycy dążący do zmiany granic (wbrew wynikowi plebiscytu) popchnęli do walki, siedząc spokojnie w gabinetach w Warszawie, Poznaniu, Paryżu i Bóg jeden wie, gdzie jeszcze.

Bernard Gaida

 

Więcej w tej kategorii: « Kraj po 10 maja Czujemy się zranieni »