Log in

Ważne miejsca

Gedenken an die Opfer auf dem Friedhof in Groß Nädlitz. Foto: VdG Gedenken an die Opfer auf dem Friedhof in Groß Nädlitz.

Kultura, która nas łączy, ma różne warstwy, a jedną z nich są miejsca. Niewątpliwie jednym z najważniejszych miejsc na Śląsku jest Trzebnica, gdzie spoczywa św. Jadwiga, patronka Śląska. Ta urodzona w 1174 roku w Bawarii córka Bertholda, hrabiego z Andechs, już w wieku 14 lat zaślubiona Henrykowi I Brodatemu, swoim życiem stała się nie tylko świętą, ale także wraz z mężem wspierając niemieckie osadnictwo i budowę klasztorów, przyczyniła się do zachodniej orientacji Śląska i jego szybkiego rozwoju. Ostatnie lata życia spędziła właśnie w założonym przez siebie klasztorze w Trzebnicy. Przez wieki do jej grobu pielgrzymowali Ślązacy.

W sobotę odbyła się tam pierwsza pielgrzymka mniejszości niemieckiej, która od razu spotkała się z tak dużym odzewem, że wielka bazylika wypełniła się pielgrzymami, a niemiecki śpiew zabrzmiał donośnie. Proboszcz parafii, witając nas z radością, powiedział, że św. Jadwiga znów usłyszała swój ojczysty język. Trzeba nam tam wracać. Tak jak nie możemy zapominać o innych miejscach ważnych dla każdego niemieckiego Ślązaka.

Takim miejscem są cmentarze i groby poległych żołnierzy, wszędzie gdzie się znajdują. Śmierć żołnierza najbardziej tragiczna jest wtedy, gdy ginie w niesłusznej sprawie. Niemieccy żołnierze polegli na Śląsku najczęściej ginęli w ostatnich miesiącach już przegranej wojny, a tutaj czynili to ze świadomością, że bronią już swojej ojczyzny i swych rodaków. Nadolice Wielkie są ostatnim miejscem spoczynku około 18 tysięcy żołnierzy i ciągle ich przybywa, a ich szczątki zbierane są z różnych, często niegodnych miejsc. Modlitwa i oddanie im w sobotę czci przez uczestników pielgrzymki było wzruszającym wydarzeniem.

Są też śląskie miejsca daleko od niego. Tysiące żołnierzy ze Śląska zginęło przecież daleko stąd, a powojenny podział Europy sprawił, że miliony ludzi opuściło swój Heimat, najpierw przymusowo, a potem coraz częściej już dobrowolnie z różnych motywacji. Przybyły tutaj z kolei setki tysięcy ludzi z różnych stron Polski, pozostawiając gdzieś na wschodzie groby swoich bliskich. Stąd na każdym śląskim cmentarzu znajduje się krzyż, który tych bliskich spoczywających gdzieś daleko symbolizuje.

Taki krzyż w niedzielne popołudnie został na nowo poświęcony w Dobrodzieniu. Dzięki rodzinie Ziaja i kunsztowi miejscowej firmy pana Szczecina krzyż ten uzyskał nowy blask wraz ze starym napisem: „O Mensch bedenk, ich lebte, litt und starb fuer dich, so lebe, leide und sterbe du fuer mich” (Człowiecze, pamiętaj, że ja żyłem, cierpiałem i umarłem za ciebie, tak i ty żyj, cierp i umieraj za mnie). To ważny i godny naśladowania przykład dbałości o ważne dla nas miejsca. Ale pamiętajmy o nich wszystkich.

Bernard Gaida