Opublikowano: 24 wrzesień 2012, 09:26

Historia - Obecnie

Już w okresie poprzedzającym przewrót lat 1989/1990 w różnych częściach Polski zaczęły być podejmowane niezależnie od siebie próby zawiązania stowarzyszeń osób narodowości niemieckiej.

Na Górnym Śląsku szczególnie zapisały się takie osoby jak Johann Kroll, Blasius Hanczuch czy Friedrich Schiekora. Pierwszą oficjalną i publiczną manifestacją mniejszości niemieckiej był udział tysięcy Niemców w słynnej Mszy Św. w Krzyżowej z udziałem Premiera Tadeusza Mazowieckiego i Kanclerza Helmuta Kohla.

Po podpisaniu Polsko-Niemieckiego „Traktatu o dobrym sąsiedztwie i przyjaznej współpracy” Niemcy w Polsce otrzymali pełne prawa, jako mniejszość narodowa oraz możliwość reprezentowania swojej społeczności w polskim życiu politycznym w tym także w Sejmie.

Na początku lat 90 zaczęły zawiązywać się regionalne oraz samodzielne organizacje Mniejszości Niemieckiej w całej Polsce, z których największe to TSKN na Śląsku Opolskim oraz TSKN w Województwie Śląskim. W 1991 roku niemal wszystkie organizacje niemieckie powołały wspólną, dachową reprezentację – Związek Niemieckich Stowarzyszeń Społeczno-Kulturalnych w Polsce z siedzibą w Opolu. Największe skupiska ludności niemieckiej występują na Górnym Śląsku oraz Warmii i Mazurach.  Organizacje Mniejszości Niemieckiej na terenach swego występowania stały się jednymi z pierwszych kreatorów społeczeństwa obywatelskiego a w opolskiej części Górnego Śląska od pierwszych demokratycznych wyborów współtworzą władze komunalne wielu gmin, powiatów oraz Sejmiku WO.  Poprzez swoją reprezentację w Sejmie RP Mniejszość Niemiecka wydatnie przyczyniła się do stworzenia i po wieloletniej pracy przyjęcia tzw. ustawy mniejszościowej. Głównym celem naszych stowarzyszeń jest kultywowanie niemieckiego dziedzictwa kulturowego, języka, działalność charytatywna. Od początku swej działalności działacze naszych stowarzyszeń starali się o wprowadzenie nauczania języka niemieckiego w szkołach, co na Górnym Śląsku nastąpiło po raz pierwszy od 1945 roku.

Od 2005 kiedy to weszła w życie Ustawa o Mniejszościach Narodowych i Etnicznych mniejszości narodowe mają prawo do tego, aby w gminach, w których jest ponad 20% -owy udział mniejszości narodowej ustawić tablice z dwujęzycznymi nazwami miejscowości oraz wprowadzić język pomocniczy w urzędach. Obecnie już w 25 gminach zamieszkałych przez Niemców zostało wpisanych do rejestru gmin posiadających dwujęzyczne nazwy. W roku 2009 Rzeczpospolita ratyfikowała także Europejską Kartę Języków Regionalnych i Mniejszościowych. Ten dokument jest deklaracja rządu RP, że również język niemiecki, jako język mniejszości narodowej podlega ochronie a państwo zobowiązało się do stworzenia warunków do rozwoju i zapewnienia nauczania w szkołach z niemieckim językiem wykładowym. Szkolnictwo w języku niemieckim pozostaje głównym celem Mniejszości Niemieckiej, który stał się jednym z zasadniczych tematów polsko-niemieckiego Okrągłego Stołu, który spotyka się od 2010 roku. 

Autor: Łukasz Biły