Opublikowano: 24 marzec 2015, 14:14

Dla dyrektora

Podstawy prawne

Z punktu widzenia dyrektora placówki najważniejszym dokumentem określającym jego obowiązki jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (tu znajdziesz tekst jednolity rozporządzenia

To właśnie to rozporządzenie określa ilość wniosków koniecznych do zorganizowania zajęć języka mniejszości, wskazuje formy i ilość godzin tego języka w szkole czy przedszkolu oraz precyzuje, jak organizować naukę własnej historii i kultury oraz geografii kraju pochodzenia. 

Rozporządzenie to wskazuje też wprost obowiązek dyrektora: "Naukę języka mniejszości lub języka regionalnego w przedszkolu oraz naukę języka mniejszości lub języka regionalnego i naukę własnej historii i kultury w szkole organizuje odpowiednio dyrektor przedszkola lub szkoły, na pisemny wniosek rodziców (prawnych opiekunów) ucznia, składany na zasadzie dobrowolności" (§ 2. 1.) 

Zobacz też: Podstawy prawne 

Wniosek

Ustawodawca nie określił wzoru wniosku, jaki rodzic może złożyć do dyrektora placówki. - Wniosek taki może być napisany odręcznie. Można się też posłużyć naszym formularzem (pobierz wniosek w formacie PDF) Ważne jest, aby wnioskujący rodzic lub opiekun prawny wyraził wolę zorganizowania dla dziecka nauki języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej. 

Uwaga! Ponieważ termin składania wniosku ma decydujące znaczenie dla dyrektora, warto  podczas przyjmowania wniosku zwrócić uwagę, czy wskazano w nim datę składania wniosku. 

Terminy składania wniosków

Rodzice mogą składać wnioski przy zapisywaniu dziecka do przedszkola lub szkoły. Mogą też złożyć taki wniosek w trakcie nauki dziecka w szkole. Muszą jednak zrobić to najpóźniej 30 kwietnia danego roku. Tak złożone wnioski obligują dyrektora do zorganizowania nauczania języka mniejszości od 1 września najbliższego roku szkolnego. 

Przechowywanie wniosków

Złożenie wniosku przez rodzica jest jego dobrowolnym i świadomym wyborem. A ponieważ zakłada się, że złożenie wniosku związane jest z wyrażeniem tożsamości z określoną grupą narodowościową, wniosek taki podlega ochronie zgodnie z przepisami o ochronie danych osobowych. Dyrektor jest więc zobowiązany do przechowywania go w taki sposób, aby wglądu  do niego nie miały osoby postronne. Jedynie państwowe organy kontrolne (np. NIK, organ prowadzący, kuratorium oświaty) mogą uzyskiwać dostęp do tego dokumentu, weryfikując, czy idąca za nim zwiększona subwencja na nauczanie języka mniejszości została naliczona zgodnie z obowiązującymi przepisami. 

Zobacz też: Wniosek

Obowiązki dyrektora i rola organu prowadzącego szkołę 

Co powinien zrobić dyrektor placówki, na którego ręce rodzice złożyli wnioski o zorganizowanie nauki języka niemieckiego? Oto fragment wyjaśnień Ministerstwa Edukacji Narodowej.  - Zawiera on szczegółowe określenie kompetencji dyrektora placówki i organu prowadzącego szkołę:  

"Szkoła, w której rodzice złożyli w wymaganym terminie wspomniane wyżej wnioski, jest zobowiązana umieścić zajęcia z przedmiotów, o których mowa w art. 13 ustawy o systemie oświaty [dot. nauki języka mniejszości oraz własnej historii i kultury - przypis red.], w arkuszu organizacyjnym i przedstawić go organowi prowadzącemu do zatwierdzenia (…). 

Opracowany przez dyrektora szkoły w terminie do 30 kwietnia każdego roku arkusz organizacyjny określa szczegółową organizację nauczania, wychowania i opieki w danym roku szkolnym, z uwzględnieniem szkolnego planu nauczania. 

Organ prowadzący jest zobowiązany zatwierdzić arkusz organizacyjny szkoły w terminie do 30 maja danego roku. Na podstawie zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły dyrektor szkoły, z uwzględnieniem zasad ochrony zdrowia i higieny pracy, ustala tygodniowy rozkład zajęć określający organizację zajęć edukacyjnych, w tym zajęć języka mniejszości narodowej oraz jej własnej historii i kultury. 

Uruchomienie określonych w zatwierdzonym arkuszu organizacyjnym zajęć umożliwiających uczniom podtrzymywanie ich tożsamości narodowej i językowej uprawnia szkołę do zgłoszenia uczniów objętych tymi zajęciami do Systemu lnformacji Oświatowej, co daje podstawę do naliczenia dodatkowych środków finansowych w ramach podziału części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego. 

Reasumując: dyrektor szkoły po otrzymaniu wniosków rodziców jest zobowiązany przepisami ustawowymi do umieszczenia zajęć służących podtrzymywaniu tożsamości narodowej i językowej uczniów w arkuszu organizacyjnym szkoły, natomiast organ prowadzący nie może odmówić ich finansowania." 

Formy nauczania języka mniejszości 

Szczegóły organizacji nauczania języka mniejszości narodowej określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zadań umożliwiających podtrzymanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej i językowej uczniów należących do mniejszości narodowych i etnicznych oraz społeczności posługującej się językiem regionalnym (tu znajdziesz tekst jednolity rozporządzenia). W dokumencie tym zawarto dokładne wytyczne, jak organizować takie nauczanie w poszczególnych typach szkół i przedszkoli. Ogólne zasady organizacji takich zajęć znajdziesz również tutaj:  

Własna historia i kultura 

Zgłoszenie ucznia na naukę języka niemieckiego jako języka mniejszości oznacza, że uczeń jest objęty również nauką własnej historii i kultury. Składanie odrębnego wniosku o nauczanie przedmiotu historia i kultura nie jest wymagane. Zgodnie z rozporządzeniem na realizację zajęć własnej historii i kultury przeznacza się w szkolnym planie nauczania po minimum 30 godzin na II, III i IV etapie edukacyjnym.
Dla przykładu, w większości szkół zajęcia te organizowane są w V klasie szkoły podstawowej, II klasie gimnazjum i II klasie liceum. Zajęcia takie zostają zaliczone do dodatkowych zajęć edukacyjnych. W praktyce oznacza to, że… 
  • obecność na tych zajęciach liczona jest do frekwencji, 
  • ocena z tych zajęć wliczana jest do średniej ocen, 
  • ocena z tych zajęć wpisywana jest na świadectwie, 
  • ocena z tych zajęć nie ma wpływu na promocję, 
  • ocena z tych zajęć nie ma wpływu na ukończenie szkoły. Wymiar godzin nauki języka mniejszości oraz nauki własnej historii i kultury dyrektor szkoły określa w szkolnym planie nauczania. 
Szkoła może prowadzić także nauczanie geografii państwa, z którego obszarem kulturowym utożsamia się dana mniejszość narodowa, w wymiarze po 15 godzin na II, III i IV etapie edukacyjnym, w ramach godzin do dyspozycji dyrektora szkoły lub godzin, które na wniosek dyrektora szkoły może przyznać organ prowadzący szkołę.

Podstawa programowa, programy nauczania i podręczniki 

Nauka języka niemieckiego w polskich szkołach może odbywać się w oparciu o dwie różne podstawy programowe: 

  • Podstawa programowa języka niemieckiego jako języka obcego 
  • Podstawa programowa języka niemieckiego jako języka mniejszości narodowej 

Chociaż w praktyce uczniowie realizujący jedną lub drugą podstawę programową uczą się tego samego języka niemieckiego, to treści, cele nauczania i metody są dla każdej podstawy programowej różne. 

Warto mieć to na uwadze przy tworzeniu programu nauczania i doborze podręcznika lub innych materiałów edukacyjnych i ćwiczeniowych. Ogromną rolę odegra tu nauczyciel prowadzący zajęcia języka niemieckiego. To od jego wiedzy i umiejętności będzie zależało, czy lekcje niemieckiego będą prowadzone zgodnie z podstawą programową dla języka mniejszości. 

Dyrektorze! Zwróć szczególną uwagę na to, czy program nauczania Twojego nauczyciela odpowiada założeniom odpowiedniej podstawy programowej. 

Więcej na stronie Dla nauczyciela.

System Informacji Oświatowej 

Jednym z ważniejszych obowiązków dyrektora jest  podanie danych o nauczaniu języka niemieckiego do Systemu Informacji Oświatowej. Należy przy tym upewnić się, że w SIO: 

  • szkoła/przedszkole została oznaczona jako placówka prowadząca nauczanie języka mniejszości narodowej, 
  • dane dotyczące języka mniejszości nie zostały wpisane do tabel o nauczaniu języka obcego.

W razie wątpliwości skontaktuj się z odpowiednią komórką w Twoim kuratorium oświaty lub zapytaj naszego konsultanta ds. oświaty - tel. +48 774547878 wew. 113.

Przeczytaj również:

Wpisy na świadectwie  

Język mniejszości na egzaminach w szkołach publicznych 

Kwalifikacje nauczycieli do nauczania własnej historii i kultury

Kalendarz wydarzeń

Brak wydarzeń

Organizacje

Ostatnio komentowane